Το πλήρες όνομα του προτύπου είναι ISO 22301: 2019 Σύστημα Επιχειρησιακής Συνέχειας. Πρόκειται για ένα διεθνές πρότυπο που δημοσιεύεται από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO) και περιγράφει τον τρόπο διαχείρισης της επιχειρηματικής συνέχειας σε έναν οργανισμό.

Ένα από τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν αυτό το πρότυπο από άλλα πρότυπα επιχειρησιακής συνέχειας είναι ότι ένας οργανισμός μπορεί να πιστοποιηθεί από διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης και συνεπώς θα μπορεί να αποδείξει τη συμμόρφωσή του στους πελάτες, τους συνεργάτες, τους μετόχους και άλλους ενδιαφερόμενους.

Υπάρχουν τέσσερα βασικά επιχειρηματικά οφέλη που μπορεί να επιτύχει μια επιχείρηση με την εφαρμογή αυτού του προτύπου επιχειρησιακής συνέχειας:

• Συμμόρφωση με νομικές απαιτήσεις. Υπάρχουν όλο και περισσότερες χώρες που ορίζουν νόμους και κανονισμούς που απαιτούν συμμόρφωση σχετικά με την επιχειρησιακή συνέχεια των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού. Πέραν των δημοσίων συμφερόντων, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις (π.χ. χρηματοπιστωτικά ιδρύματα) απαιτούν επίσης από τους προμηθευτές και τους εταίρους τους να εφαρμόσουν λύσεις οι οποίες να διασφαλίζουν τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

• Επίτευξη πλεονεκτήματος μάρκετινγκ. Εάν η εταιρεία είναι πιστοποιημένη σύμφωνα με το πρότυπο ISO 22301 και οι ανταγωνιστές δεν είναι, θα υπάρχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι αυτών όταν πρόκειται για πελάτες που είναι ευαίσθητοι για τη διατήρηση της συνέχειας των δραστηριοτήτων τους και την παράδοση των προϊόντων και υπηρεσιών τους. Επιπλέον, η πιστοποίηση αυτή μπορεί να βοηθήσει στην απόκτηση νέων πελατών, διευκολύνοντας την απόδειξη ότι είστε μεταξύ των ασφαλών επιλογών στον κλάδο, οδηγώντας σε αυξημένο μερίδιο αγοράς και υψηλότερα κέρδη.

• Μείωση στην εξάρτηση από φυσικά πρόσωπα. Τις περισσότερες φορές, οι κρίσιμες δραστηριότητες μιας εταιρείας βασίζονται σε λίγους μόνο ανθρώπους που είναι δύσκολο να αντικατασταθούν – μια κατάσταση που μπορεί να αποδειχθεί οδυνηρή όταν αυτοί οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τον οργανισμό. Η διοίκηση μπορεί να αξιοποιήσει το ISO 22301:2019 ώστε να δημιουργήσει πρακτικές συνέχισης της επιχείρησης για να εξαρτώνται πολύ λιγότερο από αυτά τα άτομα (είτε λόγω εφαρμοζόμενων λύσεων αντικατάστασης είτε με τεκμηρίωση σχετικών εργασιών), πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να αποφύγει πολλούς προβληματισμούς όταν κάποιος εγκαταλείψει τον οργανισμό.

• Αποφυγή μεγάλων ζημιών. Σε έναν κόσμο υπηρεσιών και συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, κάθε λεπτό ανεπαρκούς υπηρεσίας κοστίζει. Και, ακόμη και αν η επιχείρησή δεν είναι τόσο ευαίσθητη σε μικρές περιόδους μη διαθεσιμότητας, ένα σοβαρό περιστατικό θα κοστίσει πολύ. Με την εφαρμογή πρακτικών επιχειρησιακής συνέχειας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 22301, θα έχετε ένα είδος πολιτικής ασφάλειας. Είτε με την αποτροπή τυχόν συμβάντων από αναταραχές, είτε με τη δυνατότητα ταχύτερης ανάκαμψης – η εταιρεία θα εξοικονομήσει χρήματα.

Οποιοσδήποτε οργανισμός – μεγάλος ή μικρός, κερδοσκοπικός ή μη κερδοσκοπικός, ιδιωτικός ή δημόσιος – μπορεί να επωφεληθεί από το πρότυπο ISO 22301. Το πρότυπο σχεδιάζεται με τέτοιο τρόπο ώστε να εφαρμόζεται σε οποιοδήποτε μέγεθος ή τύπο οργανισμού.

Το επίκεντρο του προτύπου ISO 22301:2019 είναι η διασφάλιση της συνέχειας της επιχειρηματικής παράδοσης των προϊόντων και των υπηρεσιών μετά την εμφάνιση καταστροφικών γεγονότων (π.χ. φυσικές καταστροφές, ανθρωπογενείς καταστροφές κ.λπ.).

Αυτό γίνεται με την ανεύρεση προτεραιοτήτων επιχειρησιακής συνέχειας (μέσω της ανάλυσης των επιπτώσεων στις επιχειρήσεις), ποια πιθανά γεγονότα μπορεί να επηρεάσουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες (μέσω αξιολόγησης κινδύνου), καθορίζοντας τι πρέπει να γίνει για να αποφευχθούν τέτοιου είδους γεγονότα, και κανονικές λειτουργίες στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα (π.χ., μετριασμός του κινδύνου ή θεραπεία κινδύνου).

Ως εκ τούτου, η κύρια φιλοσοφία του ISO 22301 βασίζεται στην ανάλυση των επιπτώσεων και τη διαχείριση των κινδύνων: να μάθουμε ποιες δραστηριότητες είναι πιο σημαντικές και ποιοι κίνδυνοι μπορούν να τους επηρεάσουν και στη συνέχεια να αντιμετωπίσουν συστηματικά αυτούς τους κινδύνους.

Οι στρατηγικές και οι λύσεις που πρόκειται να εφαρμοστούν είναι συνήθως με τη μορφή πολιτικών, διαδικασιών και τεχνικής / φυσικής εφαρμογής (π.χ. εγκαταστάσεις, λογισμικό και εξοπλισμός). Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι οργανισμοί δεν διαθέτουν όλες τις εγκαταστάσεις, το υλικό και το λογισμικό επιχειρησιακής συνέχειας – επομένως, η εφαρμογή του ISO 22301 θα περιλαμβάνει όχι μόνο τον καθορισμό οργανωτικών κανόνων (π.χ. εγγράφων) που απαιτούνται για την αποτροπή περιστατικών που προκαλούν αναταραχή, αλλά και να σχεδιάσει και να διαθέσει τεχνικούς και άλλους πόρους για να καταστήσει δυνατή τη συνέχεια και την ανάκτηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Το πρότυπο ISO 22000 είναι ένα πρότυπο που εφαρμόζεται διεθνώς και το οποίο καθορίζει τις απαιτήσεις για την ανάπτυξη και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας των Τροφίμων.

Μπορεί να εφαρμοστεί από οποιονδήποτε οργανισμό εμπλέκεται άμεσα ή έμμεσα στην αλυσίδα τροφίμων, είτε πρόκειται για οργανισμό που παράγει, επεξεργάζεται ή διαθέτει τρόφιμα ή ζωοτροφές, είτε πρόκειται για οργανισμό που παράγει υλικά ή εξοπλισμό που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα ή παρέχει υπηρεσίες σε επιχειρήσεις τροφίμων (www.elot.gr).

Ενσωματώνει τις αρχές του συστήματος Ανάλυσης Κινδύνων και Κρίσιμων Σημείων Ελέγχου (HACCP) και τα βήματα εφαρμογής του αναπτύχθηκαν από την επιτροπή του Codex Alimentarius.

Συνδυάζει το σχέδιο HACCP με τα προαπαιτούμενα προγράμματα (PRPs). Η ανάλυση κινδύνου ενός ΣΔΑΤ είναι το κλειδί για την αποτελεσματικότητα του, γιατί βοηθά στην οργάνωση των γνώσεων που απαιτούνται για την δημιουργία ενός αποτελεσματικού συνδυασμού των μέτρων ελέγχου (www.iso.org).

Αυτό σημαίνει ότι, όπως και στο HACCP, απαιτείται η αναγνώριση και αξιολόγηση όλων των πιθανών κινδύνων που αναμένεται να εμφανιστούν στην αλυσίδα τροφίμων, ακόμα και των κινδύνων που συνδέονται με το είδος των διεργασιών και των χρησιμοποιούμενων εγκαταστάσεων και εξοπλισμών. Επίσης, παραπέμπει στο πρότυπο ISO 9000 (Συστήματα Διαχείρισης της Ποιότητας Θεμελιώδεις αρχές και Λεξιλόγιο) αναφέροντας ότι το τελευταίο είναι απαραίτητο για την εφαρμογή του και δίνει επιπλέον τους παρακάτω όρους και ορισμούς: ασφάλεια τροφίμων, αλυσίδα τροφίμων, κίνδυνος, πολιτική ασφάλειας τροφίμων, τελικό προϊόν, διάγραμμα ροής, προληπτικό μέτρο ελέγχου, προαπαιτούμενα, προαπαιτούμενα προγράμματα, κρίσιμο σημείο ελέγχου, κρίσιμο όριο, παρακολούθηση, διόρθωση, διορθωτική ενέργεια, επικύρωση, επαλήθευση και επικαιροποίηση.

Ένα διεθνές πρότυπο για την εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ).  Καθορίζει τις απαιτήσεις ενός ΣΠΔ έτσι ώστε η κάθε επιχείρηση να καταφέρει να μειώσει την περιβαλλοντική της επίδραση και να βελτιώνει συνεχώς την περιβαλλοντική της απόδοση. Τα υπόλοιπα μέρη της σειράς ISO 14000 είναι πρότυπα καθοδήγησης που αφορούν στην περιβαλλοντική διαχείριση.

Το ISO 14001 έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε  μπορεί να εφαρμοστεί από κάθε επιχείρηση, ανεξάρτητα από το μέγεθός της και σε ποιον κλάδο ανήκει. Το συγκεκριμένο πρότυπο έχει αναθεωρηθεί το 2004 (η έκδοση του 1996 δεν χρησιμοποιείται πλέον) για να γίνει περισσότερο φιλικό στον χρήστη και  περισσότερο συμβατό με τα πρότυπα ISO 9001 και OHSAS 18001, δίνοντας με αυτό τον τρόπο την δυνατότητα στις επιχειρήσεις να εξοικονομήσουν πόρους που θα ήταν απαραίτητοι για το στήσιμο και την εφαρμογή των παραπάνω προτύπων χωριστά .

Η διαπίστευση με ISO 14001 μπορεί να προσφέρει στις επιχειρήσεις τα ακόλουθα πλεονεκτήματα:

• Εξασφάλιση και εύκολη συμμόρφωση με την παρούσα και μελλοντική νομοθεσία
• Πλεονέκτημα στον ανταγωνισμό καθώς οι μεγάλοι προμηθευτές ή οι πελάτες απαιτούν την περιβαλλοντική πιστοποίηση όλο και περισσότερο έτσι ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης που έχουν οι ίδιοι
• Βελτίωση της φήμης της εταιρίας και σημαντικό πλεονέκτημα από τους μη πιστοποιημένους με ISO ανταγωνιστές
• Οικονομικά Κέρδη από την βελτίωση της απόδοσης των διεργασιών, την μείωση του ρυθμιστικού κόστους (π.χ. πρόστιμα) και πιθανόν της χαμηλότερης δόσης σε ασφάλιστρα

Οι απαιτούμενοι πόροι για την εφαρμογή του ISO 14001 είναι οι εξής:

• Οικονομικοί
• Χρόνος
• Ανθρώπινο Δυναμικό

Οι παραπάνω πόροι για την εφαρμογή του ISO 14001, εξαρτώνται από την πολυπλοκότητα των διεργασιών της επιχείρησης καθώς από το επίπεδο και την ποιότητα της περιβαλλοντικής διαχείρισης που εφαρμόζεται ήδη στην επιχείρηση.

Το πρότυπο ISO 45001:2018 είναι ένα διεθνές πρότυπο που καθορίζει τις απαιτήσεις για ένα σύστημα διαχείρισης της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία με οδηγίες για τη χρήση του, ώστε να μπορεί ένας οργανισμός να βελτιώνει προληπτικά τις επιδόσεις στην πρόληψη τραυματισμών και κακής υγείας.

Το πρότυπο ISO 45001:2018 προορίζεται να εφαρμοστεί σε κάθε οργανισμό ανεξάρτητα από το μέγεθος, τον τύπο και τη φύση του. Το ISO 45001:2018 επιτρέπει σε έναν οργανισμό, μέσω του συστήματος διαχείρισης OH & S, να ενσωματώσει άλλες πτυχές της υγείας και της ασφάλειας, όπως η ευεξία των εργαζομένων. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ένας οργανισμός μπορεί να απαιτηθεί από τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις για την αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων.

Ένα σύστημα διαχείρισης βασισμένο στο ISO 45001 θα επιτρέψει σε έναν οργανισμό να βελτιώσει την απόδοση του στους τομείς των εργασιακών κινδύνων και της εργασιακής ασφάλειας:

• Θα αναπτυχθεί και θα εφαρμοστεί μια πολιτική εργασιακών κινδύνων και εργασιακής ασφάλειας καθώς και θα δημιουργηθούν οι σχετικοί στόχοι
• Θα υπάρξει καθιέρωση συστηματικών διαδικασιών που εξετάζουν το “πλαίσιο” των εργασιακών κινδύνων και οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους, τις δυνατότητες βελτίωσης, καθώς και νομικές και άλλες απαιτήσεις
• Θα υπάρξει προσδιορισμός των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητές του οργανισμού, επιδιώκοντας την εξάλειψή τους ή τη διενέργεια ελέγχων για την ελαχιστοποίηση των πιθανών επιπτώσεών τους
• Θα βοηθήσει στη δημιουργία επιχειρησιακών ελέγχων για τη διαχείριση των εργασιακών κινδύνων και των νομικών και λοιπών απαιτήσεων
• Θα υπάρξει αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους εργασιακούς κινδύνους
• Ο οργανισμός, αξιολογώντας τις επιδόσεις του συστήματος και επιδιώκοντας να το βελτιώσει, θα προβαίνει στις κατάλληλες ενέργειες βελτιώσεων
• Ο οργανισμός θα εξασφαλίσει την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων σε θέματα εργασιακής ασφάλειας

Σε συνδυασμό, τα μέτρα αυτά θα διασφαλίσουν ότι η φήμη ενός οργανισμού ως ασφαλούς χώρου εργασίας θα προωθηθεί και μπορεί να έχει πιο άμεσα οφέλη, όπως:

• Βελτίωση της ικανότητάς του να ανταποκρίνεται σε θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης
• Μείωση του συνολικού κόστους των συμβάντων
• Μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας και των δαπανών διακοπής λειτουργίας
• Μείωση του κόστους των ασφαλίστρων
• Μείωση στα ποσοστά απουσιών των εργαζομένων
• Αναγνώριση της απόκτησης ενός διεθνούς κριτηρίου αναφοράς

Που απευθύνεται;

Η απλή απάντηση είναι σε όλους τους οργανισμούς. Όσο ο οργανισμός έχει άτομα που εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ή που μπορεί να επηρεαστούν από τις δραστηριότητές του, τότε η χρήση συστηματικής προσέγγισης για τη διαχείριση της υγείας και της ασφάλειας θα αποφέρει οφέλη.

Το πρότυπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μικρές επιχειρήσεις χαμηλού κινδύνου εξίσου, καθώς και από μεγάλους και μεγάλους πολύπλοκους οργανισμούς.

ο ISO 15189 είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την διαπίστευση κλινικών εργαστηρίων, έτσι ώστε να παρέχουν ακριβή και αξιόπιστα αποτελέσματα.

Η εφαρμογή ενός Συστήματος Διαπίστευσης Κλινικών Εργαστηρίων στοχεύει μεταξύ άλλων:

• στην διασφάλιση έκδοσης έγκυρων αποτελεσμάτων
• του εργαστηρίου
• στην εξάλειψη έκδοσης λανθασμένων
• αποτελεσμάτων
• στη διασφάλιση της εμπιστοσύνης του πελάτη
• στην επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος έναντι ομοειδών επιχειρήσεων με άμεση προσέλκυση νέων πελατών

Σκοπός του προτύπου ISO 15189 είναι να προδιαγράψει ειδικές απαιτήσεις για την ποιότητα και την τεχνική ικανότητα των κλινικών εργαστηρίων. Στο πρότυπο αυτό περιγράφονται με ακρίβεια προαναλυτικές, αναλυτικές και μετα-αναλυτικές απαιτήσεις και προδιαγραφές για την διενέργεια κλινικών εργαστηριακών εξετάσεων.

Το εργαστήριο διαπιστεύεται για την ορθή εκτέλεση των εξετάσεων σύμφωνα με καθορισμένο εξοπλισμό και καθορισμένες μεθόδους. Οι εξετάσεις διαπιστεύουνται μία προς μία ακολουθώντας συγκεκριμένα πρωτόκολλα μεθόδου και αντίστοιχο εξοπλισμό. Πιστοποιητικό διαπίστευσης δίνεται μόνο από το ΕΣΥΔ.

Το πρότυπο ΕΛΟΤ 1427 καθορίζει τις απαιτήσεις για την αξιολόγηση των τουριστικών επιχειρήσεων, την κατάταξή τους και την απονομή του σήματος ποιότητας. Το πρότυπο ΕΛΟΤ 1427 αποσκοπεί στην υποστήριξη των τουριστικών επιχειρήσεων ώστε να επιτυγχάνουν και να βελτιώνουν τους επιχειρηματικούς τους στόχους συνδυάζοντας την αξία της Ελληνικής Φιλοξενίας και της εξυπηρέτησης του πελάτη με τη διατήρηση και την προβολή των φυσικών και πολιτιστικών πόρων των περιοχών που δραστηριοποιούνται.

Το σήμα Ποιότητας μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τουριστικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να ενταχθούν σε περιφερειακά ή τοπικά προγράμματα ανάδειξης των τοπικών ιδιοχαρακτηριστικών ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Μετά την απονομή του σήματος Ποιότητας από τον Φορέα η τουριστική επιχείρηση έχει δικαίωμα χρήσης του σε όλες τις δραστηριότητες προβολής και στους χώρους της.

Το πρότυπο ΕΛΟΤ 1427 έχει εφαρμογή σε όλες τις τουριστικές επιχειρήσεις ανεξαρτήτως μεγέθους, όπως:

• Ξενοδοχεία και παντός τύπου καταλύματα
• Επιχειρήσεις μαζικής εστίασης
• Τουριστικά Γραφεία – Πρακτορεία
• Δημόσια και ιδιωτικά μέσα μεταφοράς

Οι απαιτήσεις του ΕΛΟΤ 1427 βασίζονται στις παρακάτω αρχές

• Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη (σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον, μείωση ρύπανσης, εξοικονόμηση ενέργειας κ.α.)
• Προστασία και ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας
• Αρχές της διαχείρισης της ποιότητας (εστίαση στη βελτίωση εξυπηρέτησης)
• Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων (τήρηση νομοθεσίας και κανονισμών, στήριξη τοπικής οικονομίας κ.α.)